[TIP] Cách tạo và đóng góp cho trang Wikipedia

0
42

Wikipedia là trang web bao gồm hơn 5,8 triệu bài viết và sẽ nhiều hơn thế nữa. Rất có thể đây là cơ hội tốt rằng chính bạn đã sử dụng Wikipedia trong quá khứ phục vụ cho nghiên cứu hoặc giải trí. Nó là một bách khoa toàn thư trực tuyến kết hợp mã nguồn mở với sự tham gia của nhiều người và thậm chí nhiều độc giả.

Khi nói đến sự đóng góp, Wikipedia khuyến khích người dùng tham gia vào Wikipedia. Wikipedia muốn bạn chỉnh sửa lỗi, tạo trang mới và là một phần của cộng đồng đang phát triển rất nhanh chóng. Wikipedia đang tìm kiếm những người dùng sẵn sàng trích nguồn dẫn, cung cấp nội dung khách quan và luôn cập nhật tất cả các mục nhập có liên quan.

Có lẽ, bạn có một chủ đề trong đầu rằng bạn không thể xác định mục nhập về một chủ đề khi tìm kiếm trên trang web hoặc đã tìm thấy một vài lỗi trên trang của ban nhạc rock yêu thích mà bạn muốn chỉnh sửa. Trong trường hợp này, trở thành một người đóng góp cho Wikipedia là điều có thể làm được.

Cách tạo và đóng góp cho trang Wikipedia

Mặc dù Wikipedia đã được thành lập từ năm 2011, nhưng vẫn không ngừng phát triển. Ban đầu, Wikipedia hoàn toàn là nguồn mở, cho phép sáng tạo và chỉnh sửa trang được đăng ngay trong vài giây sau khi hoàn thành. Điều này dẫn đến nhiều điểm không chính xác như lỗi, ý tưởng mang tính định kiến và văn bản vô nghĩa hoặc không liên quan.

Kể từ khi trở nên phổ biến, một số phiên bản ngôn ngữ của Wikipedia phù hợp để đặt ra các hạn chế đối với việc tạo và chỉnh sửa bài viết. Một số trang thậm chí được xem là bán bảo vệ hoặc bảo vệ mở rộng, điều này có nghĩa là chỉ những biên tập viên chính mới có thể chỉnh sửa bổ sung.

Trước khi đóng góp cho Wikipedia và đi sâu vào các sửa đổi của riêng bạn, sẽ rất hữu ích khi làm quen với một số chính sách cốt lõi của Wikipedia. Các chính sách cốt lõi chính: quan điểm trung lập, kiểm chứng và không có nghiên cứu nguyên bản nào sẽ ở phía trước và trung tâm sau khi tạo tài khoản.

Tạo một tài khoản Wikipedia

Tạo tài khoản để sử dụng trang Wikipedia chưa bao giờ là bắt buộc, tuy nhiên, nếu đăng ký tài khoản thì người dùng sẽ có nhiều đặc quyền hơn. Một trong những đặc quyền đó là khả năng tạo và chỉnh sửa trang.

  • Để tạo tài khoản Wikipedia, hãy tìm đến trang web chính thức và chọn ngôn ngữ ưa thích của bạn.
  • Từ trang chủ, nhấp vào Create account nằm ở góc trên bên phải.
  • Nhập tất cả thông tin cần thiết và nhấp vào Creat your account.
  • Lúc này bạn sẽ được đưa đến trang Chính sách cốt lõi. Bạn nên chú ý rằng dải băng ron ở đầu trang đã thay đổi.

Trước khi tiếp tục, hãy chắc chắn rằng bạn xác nhận địa chỉ email của mình. Bạn sẽ nhận được email xác nhận ngay lập tức sau khi tạo tài khoản. Nó sẽ nằm trong hộp thư đến của địa chỉ email mà bạn đã liên kết với tài khoản mới của mình.

Đóng góp cho Wikipedia bằng cách tạo một trang Wikipedia

  • Để bắt đầu với việc tạo trang, trước tiên bạn cần đảm bảo rằng chủ đề của bạn chưa được đề cập. Nhập chủ đề vào thanh tìm kiếm và quan sát kết quả tìm kiếm.
  • Nếu một chủ đề đã được đề cập, điều tốt nhất bạn có thể làm là đóng góp kiến ​​thức của mình cho chủ đề đó. Đối với các chủ đề chưa được đề cập, kết quả sẽ xuất hiện như sau:
  • Khi điều này xảy ra, bạn có thể nhấp vào kết quả hoặc nhấn Enter. Điều này sẽ hướng bạn đến trang kết quả tìm kiếm. Vì trang này chưa tồn tại trên Wikipedia, bạn sẽ thấy một đoạn như sau:
  • Nhấp vào ask for it to be created để tiếp tục. Bây giờ bạn sẽ ở trên trang Articles for Creation sẽ thông qua một số tùy chọn của bạn. Hãy đọc trợ giúp: Bài viết đầu tiên của bạn sẽ hướng dẫn bạn cách tốt nhất để tránh mắc lỗi khi mới sử dụng.
  • Ngoài ra còn có một phần, Submitting for review, mà bạn cũng nên đọc trước khi nhấp vào Click here to start a new article.

Wikipedia Article Wizard

Wikipedia Article Wizard sẽ là người hướng dẫn của bạn. Nó sẽ khuyên bạn thực hành chỉnh sửa trong sandbox trước khi tạo một bài viết dự thảo trực tiếp. Sự lựa chọn là của bạn nhưng bất cứ ai mới bắt đầu có thể thấy đó là một lợi ích nếu có một khu vực mà họ có thể mắc lỗi một cách tự do và có được trải nghiệm về quá trình chỉnh sửa.

Sandbox về cơ bản là trang người dùng của riêng bạn, nơi bạn có thể thêm những điều về bản thân có thể hiển thị công khai hoặc không. Nó là một công cụ tuyệt vời cho các biên tập viên mới để có thể trải nghiệm những gì họ có thể mong đợi sắp tới.

  • Tiếp tục thông qua Trình hướng dẫn (Wizard) bằng cách nhấp vào nút Next ở cuối mỗi trang. Hãy đọc từng trang cần thận vì thông tin là vô giá đối với những nỗ lực đóng góp của bạn.
  • Cuối cùng, bạn sẽ đến một trang hỏi về mối liên quan của bạn với chủ đề mà bạn định tạo cho một trang.
  • Bằng cách chọn I’m not connected to the subject, bạn có thể bắt đầu viết bản thảo cho trang của bạn. Một trong các nút khác sẽ yêu cầu bạn chỉnh sửa và xuất bản xác nhận trên trang người dùng về mối quan hệ của bạn với chủ đề.
  • I’m writing about something close to me được Wikipedia khuyến khích vì họ cho rằng việc giữ trung lập lại càng khó hơn. Bạn cần tiết lộ mối quan hệ của bạn với chủ đề.
  • I’m paid to edit để chỉnh sửa yêu cầu tên của chủ lao động hoặc khách hàng của bạn để giữ mối quan hệ dân sự với cộng đồng Wikipedia.
  • Đối với bài viết này, chúng tôi sẽ không có kết nối chủ đề trang của chúng tôi. Tất cả những gì bạn cần làm bây giờ là đưa ra tên của trang dự thảo và nhấp vào Create new article draft.

Chỉnh sửa trang Wikipedia

Ngay lập tức, bạn được yêu cầu Start editing hoặc nếu bạn muốn Switch to the visual editor.

Nếu bạn chưa quen với WikiText, việc chuyển sang chỉnh sửa trực quan sẽ đơn giản hơn nhiều.

Hãy nhớ rằng việc học WikiText, sử dụng ngôn ngữ Markup, sẽ đem lại lợi ích cho bạn về lâu dài. Đối với bài viết, chúng tôi sẽ sử dụng chỉnh sửa trực quan.

Một trang mới sẽ trông giống như thế này:

Hãy đọc hướng dẫn và tham khảo Wikipedia Cheatsheet để được hỗ trợ với định dạng trang. Cheatsheet cung cấp thông tin được đánh dấu về cách định dạng văn bản, tạo liên kết, trích dẫn, tài liệu tham khảo và chú thích, cũng như nhiều bổ sung và thay đổi khác cho chỉnh sửa trực quan hoặc nguồn.

Sử dụng chỉnh sửa trực quan sẽ không yêu cầu sử dụng Cheatsheet và có thể sử dụng nhưng nếu bạn muốn. Nếu bạn muốn chuyển đổi giữa các chỉnh sửa, bạn có thể nhấp vào biểu tượng Switch editor trên thanh menu.

Khi bạn bắt đầu viết, cửa sổ hướng dẫn sẽ biến mất. Nếu bạn cần, bạn có thể nhấp vào biểu tượng Edit notices để kéo nó ra ngoài.

Bên cạnh đó, quá trình này khá đơn giản. Nhập văn bản vào, chỉ cần đảm bảo không xóa dòng yêu cầu đã có. Làm như vậy sẽ ngăn việc xuất bản trang vì nó sẽ không trải qua quá trình soạn thảo.

Với chỉnh sửa trực quan, bạn có thể thay đổi phông chữ, thêm liên kết, tạo trích dẫn, tạo danh sách dấu đầu dòng, chèn hình ảnh, bảng và hơn thế nữa. Bất cứ điều gì trang của bạn cần, Wikipedia đã có hết.

Tất cả các trích dẫn dòng sẽ tự động xuất hiện trong phần References, không cần phải tăng gấp đôi. Trích dẫn sẽ được hiển thị nếu được yêu cầu.

Tuân thủ các quy tắc, tạo một trang hấp dẫn và nhiều thông tin, và khi bạn đã sẵn sàng, hãy nhấp vào nút Publish page. Bản nháp của bạn sẽ được lưu trong một khu vực công cộng nơi mà bạn có thể tiếp tục làm việc với nó bất cứ khi nào bạn thích.

Có thể mất vài tuần trước khi bản nháp của bạn được xem xét và duyệt hoặc từ chối. Trong thời gian đó, bạn có thể tiếp tục thêm vào và chỉnh sửa khi cần thiết. Chỉ cần bản thảo này không quá sáu tháng mà không chỉnh sửa một lần nào thì bản nháp sẽ bị xóa.

Đóng góp cho một trang Wikipedia

Nếu bạn muốn đóng góp cho một trang Wikipedia đã được thiết lập, bạn cần tìm một trang được phân loại là được bảo vệ hoặc bán bảo vệ. Nói chung, bất kỳ bài viết nào được bảo vệ bán sẽ chỉ cho phép chỉnh sửa tối thiểu đối với trang đó.

Bạn có thể giải mã bài viết nào có bảo vệ này bằng biểu tượng khóa trên trang.

Những gì bạn nên tìm kiếm là các trang có chứa Stubs. Thẻ Stub được gắn một bài viết chưa hoàn chỉnh hoặc được viết chi tiết đầy đủ. Trong khi truy quét trang Wikipedia, bạn sẽ thấy những trang chưa hoàn chỉnh sẽ được gắn thẻ Stub.

Nếu bạn muốn bổ sung thêm vào một chủ đề bằng thẻ Stub, bạn có thể nhấp vào liên kết expanding it để được cấp đặc quyền chỉnh sửa ngay lập tức.

Khi bạn đã bổ sung thêm vào bài viết, bạn có thể nhấp vào nút Publish changes. Một cửa sổ xuất hiện yêu cầu bạn tóm tắt các chỉnh sửa đã thực hiện và chờ xem xét.

Đơn giản là người đóng góp bất kể chủ đề là gì, bạn có thể tìm thấy danh sách các bài viết có thẻ Stub và cần được mở rộng ngay trên trang Wikipedia. Bạn cũng nên thêm hình ảnh liên quan đến chủ đề mà bạn đã chụp hoặc tìm thấy. Một cuốn bách khoa toàn thư đòi hỏi hình ảnh nên đừng ngại thêm vào. Tuy nhiên, bạn sẽ được yêu cầu cung cấp thông tin chi tiết về nguồn và bản quyền của tệp hình ảnh.

Một cách khác để đóng góp cho Wikipedia là loại bỏ thư rác và phục hồi hành vi phá hoại. Wikipedia có hàng triệu độc giả và những người đóng góp truy cập tài nguyên hàng ngày. Điều này có xu hướng dẫn đến một số bài viết bị phá hoại do các thực thể mang tính định kiến hoặc độc hại. Bạn có thể tìm thấy một trang với các liên kết bị hỏng hoặc không phù hợp, văn bản vô nghĩa hoặc các bài viết đã bị xóa hoàn toàn.

Wikipedia cung cấp các công cụ cho phép một người đóng góp phục hồi hành vi phá hoại và khôi phục trang về trạng thái trước đó. Bất kỳ người nào liên tục vi phạm các quy tắc Wikipedia hoặc liên tục phá hoại trang nên được báo cáo lên Hội đồng Can thiệp quản trị viên chống lại hành vi phá hoại (AIV).

Chống phá hoại Wikipedia

Sửa thông tin không chính xác và sửa các trang bị phá hoại cũng được coi là đóng góp.

  • Để hỗ trợ, bạn nên kích hoạt tiện ích Twinkle trong tùy chọn người dùng của bạn.
  • Bạn phải được xác nhận tự động để xem tiện ích Twinkle trong Preferences. Để được xác nhận tự động, tài khoản của bạn phải cũ hơn bốn ngày và có tối thiểu mười lần chỉnh sửa.
  • Khi Twinkle được bật, bạn có thể tra tất cả các chỉnh sửa gần đây thông qua liên kết Recent changes trên menu bên trái. Nó có thể được tìm thấy trong phần “Tương tác” trực tuyến.
  • Từ đây, bạn có thể xem lại tất cả các chỉnh sửa đã được thực hiện gần đây và xác định xem bất kỳ chỉnh sửa nào được coi là phá hoại hay không.
  • Khi phát hiện hành vi phá hoại trên một trang, hãy phục hồi các chỉnh sửa và để lại cảnh báo người dùng trên trang. Nếu cảnh báo lần thứ tư , bạn có thể báo cáo cho AIV.

Bạn có thể giúp Wikipedia bằng cách sửa chữa những lỗi này và phát triển nó thành trang nguồn thông tin đáng tin cậy cho những người sử dụng.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây